فعاليتهاي شهيد آويني در حوزه فيلمسازي سيد مرتضي آويني پس از استخدام در جهاد سازندگي به كار فيلمسازي روي آورد. او فيلمش را در سال 1358 با عنوان «سيل خوزستان» (حادثه سيل در استان خوزستان) در حاليكه خود به تنهايي به جاي همه عوامل (فيلمبردار، صدابردار، كارگردان، مونتور و نويسنده) كار مي‌كرد، ساخت. فيلمهاي بعدي كه به اين شيوه ساخته شد عبارتند از: «شش روز در تركمن صحرا» درباره واقعه تلخ تركمن در گنبد كاووس، «خان گزيده‌ها»/ 6 برنامه درباره غائله ناصر خسروخان قشقايي در شيراز، «گمگشته‌هاي ديار فراموشي» يا «بشاگرد»/ 6 برنامه درباره مردم محروم بشاگرد، «فتح خون»/ 3 برنامه درباره تجاوزهاي مرزي عراق قبل از آغاز رسمي جنگ و نبرد شهري پيش از سقوط خرمشهر، «حقيقت»/ 11 برنامه درباره وقايع دو سال آغاز جنگ در آبادان، سوسنگرد،‌ دزفول و ...، «سراب»/ 17 برنامه درباره وضعيت ايرانيان مقيم كشورهاي غربي، «نسيم حيات»/ 13 برنامه درباره رويكرد جوانان لبناني به اسلام و انقلاب اسلامي، «انقلاب سنگ»/ 6 برنامه درباره قيام جوانان فلسطيني، «فراق يار نه آن مي‌كند كه بتوان گفت»/ 2 برنامه در سوگ امام خميني (ره)، «قاصد مهرباني»/ 7 برنامه در سوگ امام خميني (ره)، «شقايقهاي آتش گرفته»/ 3 برنامه در مورد رويايي فرزندان مسلمان لبنان با رژيم اشغالگر قدس. بخش عمده فعاليتهاي آويني در حوزه فيلمسازي مستند در روايت فتح شكل گرفت. وي تهيه پنج مجموعه يازده تا چهارده قسمتي از عمليات «خيبر» تا «مرصاد» را بر عهده گرفت. اين برنامه ها از سال 1365 از شبكه اول سيما پخش شد. سيد در اين زمان در جايگاه كارگردان، تدوين گر، نويسنده و گوينده متنهاي برنامه «روايت فتح» ايفاي نقش نمود. تعدادي از اين فيلمها عبارتند از: «خون بهاي بيداري»/ يك برنامه درباره شهداي جهاد سازندگي، «فتح خون»/ 3 برنامه درباره نبرد شهري پيش از سقوط خرمشهر، «هفت قصه از بلوچستان»/ يك برنامه هفت اپيزود در مورد مردم محروم بلوچستان، «قيام لله»/ يك برنامه درباره تاثير انقلاب اسلامي و نقش جهادگران در رفع محروميت از روستاها، «اقتصاد صلواتي»/ 6 برنامه درباره نظم اقتصادي جبهه به عنوان يك نمونه موفق، «شيرمردان خدا»/ 4 برنامه درباره عمليات والفجر 4 سال 1362، «كربلا- جنگ- مردم»/ 3 برنامه درباره عمليات خيبر سال 1362، «امريكا- تزوير- تجاوز»/ يك برنامه درباره سرنگوني هوپيماي مسافربري ايران توسط ناوگان آمريكا. در زمان عمليات والفجر 8 زمستان سال 1364 دوازده فيلم به نامهاي «شب عاشورايي، پاتك روز چهارم، تاريخ‌سازان چه كساني هستند؟، دو سال قبل- با شيرمردان هوانيروز، حزب الله، تجديد پيمان، ‌عروج، سربازان امام زمان (عج)، حضورالحاضر، ضيافت/ رمز پيروزي، بوي نان روستا، حنابندان/ دروازه قرآن» ساخته شد. مجموعه دوم در زمان عمليات كربلاي 1 (9/4/1365) و والفجر 9 (5/12/1364) با اين عناوين تهيه گشت: «به سوي معشوق، پيام بسيجي، دلباخته، ابوالفضل العباس (ع)، آزادي مهران/ ابر، آقا سيد/ رزق حلال/ دره بيد، زبرالحديد (پاره‌هاي آهن)، چه كسي از جنگ خسته شده است؟، جلوه‌اي ديگر از نصرت خدا، انصار- روايتي از راحلان قافله عشق، از آن كربلا تا اين كربلا...» مجموعه سوم در زمان عمليات كربلاي 5 در زمستان سال 1365 با 15 برنامه در روايت فتح تدوين شد. از جمله: «قاسم، جاده، رضا،‌ تيم آتش، سه ورق از تاريخ مقاومت، سپاه - مردم - كربلا، سرباز گمنام، پيران توپخانه، انگيزه‌هاي الهي، ديدار، ‌راهگشايان نور، يادي از سه دلباخته (تيرماه سال 1365)، پيام امير و يادگار حسن،‌ علمدار (در مورد شهيد خرازي)، پل حاج اسدالله.» سرباخته كوي عشق (سال 1365)، اِشلو/ سرداري از ايل قشقايي (18/11/1365 در عمليات كربلاي 5 در مورد شهيد مرتضي جاويدي و طمراس چگيني)، بر ستيغ جبال فتح (فروردين 1366)، صادقيه (بهار سال 1366 در مورد آزادسازي شهر ماووت عراق)، سحر يا معجزه؟ (تابستان 1366، يادي از گذشته‌هاي جنگ (عمليات امام مهدي (عج) پاييز سال 1366)، ما همه چيز را مديون خون شهدا هستيم (زمستان سال 1366)، يادي از آقا تقي (سيد شهداي جهادگران سال 1366)، موجيم كه آسودگي ما عدم ماست (29/8/1366)، مرثيه (زمستان سال 1366)، انصارالمهدي (1367). در عمليات بيت المقدس 4 (5/1/1365) و عمليات والفجر 10 (23/12/1366) نيز فيلمهايي چون شيخان (با گردان خيبر)، حلبچه در آتش/ كهف گمنامي، در اطراف پل (بهار سال 1366)، دسته ايمان از گروه عابس 1 و 2، لحظاتي معمولي از زندگي سه شهيد، در راه بازگشت، داستان پل گلستان آتش (سه سخن/ گلستان آتش/ يا حسين)، درخششي ديگر/ 4 برنامه (مجموعه عمليات مرصاد در سال 1367، با عناوين آقا سعيد،‌ شش روز بعد، فقط جمهوري اسلامي و درخششي ديگر)، مدرسه عشق شامل ايمان (كربلاي 4)، قدر زر زرگر شناسد، قدر گوهر گوهري (22/3/1367) و همگي در جنگ. با من سخن بگو دو كوهه (سال 1367) و شهري در آسمان/ 6 برنامه (سال 1371)، از آخرين كارهاي شهيد سيد مرتضي آويني محسوب مي‌شود. در عرصه مطبوعات سيد مرتضي آويني اولين اثر خود را در نشريه فرهنگي جهاد به چاپ رساند، نوشته‌اي در رثاي علي طالبي اولين شهيد گروه روايت فتح، چندي بعد سيد نگارش سلسله مقالاتي را با عنوان «تحقيقي مكتبي» در باب توسعه با امضاي «مرتضي حقگو» آغاز كرد. اين نوشته‌ها متضمن تحقيقات آويني درباره توسعه از ديدگاه اسلام و وجوه افتراق با توسعه مرسوم غربي بود كه در آن سال‌ها، زمزمه‌هاي طرح آن در برنامه‌هاي اقتصادي از گوشه و كنار شنيده مي‌شد. مجله «اعتصام» ارگان انجمن دومين مجله‌اي بود كه در فاصله سال‌هاي هزار و سيصد شصت و سه تا هزار و سيصد و شصت و پنج نوشته هاي سيد مرتضي را به چاپ رساند. اين نوشته ها به نسبت مقالات مجله جهاد، طيف وسيع تري از موضوعات را ، از مضامين عرفاني گرفته تا مباحث حكومتي و سياسي در بر مي گرفت. اما مطالب ادبي كه با موضوع جهاد و پيرامون دفاع مقدس نوشته مي شدند، در ميان مقالات جايگاه ويژه اي داشتند، سيد همچنين اولين شماره مجله سوره را در فروردين ماه سال هزار و سيصد و شصت هشت منتشر كرد. به گواهي سر مقاله اين شماره كه به قلم سيد مرتضي آويني به چاپ رسيده است، نشريه از همان ابتدا عزمش را براي مقابله اي فرهنگي با تمامي نشرياتي كه خط فكري شان به نوعي مخالف با انقلاب و ارزش هاي برآمده از آن قلمداد مي شد،جزم كرده بود.

منبع : مجله روايت فتح